Đang nạp dữ liệu ...
DANH MỤC
Chuyên mục Microsoft® LINQ®

Sửa thông tin bài viết Định nghĩa các lớp mô hình dữ liệu (LINQ to SQL phần 2)

22 Tháng Mười Hai 2009 - Đào Hải Nam(namdh.wordpress.com)
Lượt xem: 7.828     Phản hồi: 0

Trong phần một, tôi đã thảo luận về “LINQ to SQL là gì” và cung cấp một cái nhìn cơ bản về những trường hợp chúng ta có thể sử dụng nó.

Trong bài viết đầu tiên, tôi cũng đã cung cấp các đoạn code mẫu để biểu diễn cách xử lý dữ liệu dùng LINQ to SQL, bao gồm:

  • Cách truy vấn dữ liệu
  • Các cập nhật dữ liệu
  • Cách chèn và tạo quan hệ các dòng trong một CSDL
  • Cách xóa các dòng trong một CSDL
  • Cách gọi một thủ tục
  • Cách lấy dữ liệu và phân trang trên server

Tôi đã thực hiện tất cả các thao tác dữ liệu đó bằng cách dùng một mô hình dữ liệu LINQ to SQL giống như dưới đây:

Trong bài này, tôi sẽ đi vào chi tiết cách tạo ra một mô hình dữ liệu LINQ to SQL giống như trên.

LINQ to SQL, cũng như LINQ to SQL, và tất cả các tính năng khác mà tôi đã nói đến trong loạt bài này sẽ đượccoi như một phần của .NET 3.5 và Visual Studio “Orcas” (nay là Visual Studio 2008).

Bạn có thể làm theo tất cả các bước dưới đây bằng cách tải về hoặc Visual Studio 2008 hoặc Visual Web Developer Express. Cả hai đều có thể được cài đặt và dùng đồng thời với Visual Studio 2005.

Tạo ra một mô hình dữ liệu LINQ to SQL

Bạn có thể thêm một mô hình dữ liệu LINQ to SQL và một dự án ASP.NET, Class Library hay Windows bằng cách dùng tùy chọn “Add New Item” bên trong Visual Studio và chọn “LINQ to SQL”:

Việc chọn mục “LINQ to SQL” sẽ khởi chạy LINQ to SQL designer, và cho phép bạn mô hình hóa các lớp mà nó biểu diễn một CSDL quan hệ. Nó cũng sẽ tạo ra một lớp kiểu “DataContext”, trong đó có các thuộc tính để biểu diễn mỗi bảng mà chúng ta mô hình hóa trong CSDL, cũng như các phương thức cho mỗi Stored Procedure mà chúng ta mô hình hóa. Như tôi đã mô tả trong phần 1 của loạt bài này, lớp DataContext là thành phần trung tâm của mô hình, toàn bộ các thao tác truy vấn hoặc cập nhật dữ liệu đều được thực hiện thông qua lớp này.

Dưới đây là ảnh chụp màn hình của một của sổ thiết kế LINQ to SQL, và cũng là cái mà bạn sẽ thấy ngay khi tạo ra một mô hình dữ liệu LINQ to SQL:

Các lớp thực thể

LINQ to SQL cho phép bạn mô hình hóa các lớp ánh xạ vào CSDL. Các lớp này thường được là “Entity Class” (lớp thực thể) và các instance của nó thường được gọi là “Entity” (thực thể). Các lớp entity ánh xạ vào các bảng bên trong một CSDL. Các thuộc tính của các lớp thông thường ánh xạ vào các cột trong bảng. Mỗi instance của một lớp thực thể biểu diễn một dòng trong bảng.

Các lớp thực thể trong LINQ to SQL không cần phải kế thừa từ một lớp đặc biệt nào khác, điều đó cho phép bạn có thể cho phép chúng thừa kế từ bất cứ đối tượng nào bạn muốn. Tất cả các lớp được tạo ra dùng LINQ to SQL designer đều được định nghĩa như “partial class” – có nghĩa là bạn có thể viết thêm code để thêm vào các thuộc tính, phương thức và sự kiên cho chúng.

Không giống như chức năng DataSet/TableAdapter có trong VS 2005, khi dùng LINQ to SQL designer, bạn không cần chỉ ra câu truy vấn SQL được dùng để tạo ra mô hình và lớp truy xuất dữ liệu.

Thay vào đó, bạn tập trung chủ yếu vào việc định nghĩa các lớp thực thể, cách chúng ánh xạ vào CSDL, và mối quan hệ giữa chúng. Trình LINQ to SQL cụ thể mà bạn dùng sẽ đảm bảo việc sinh ra các lệnh SQL thích hợp vào lúc chạy khi bạn tương tác và làm việc với các thực thể dữ liệu. Bạn có thể dùng cú pháp truy vấn LINQ để chỉ ra cách bạn muốn truy vấn dữ liệu.

Tạo các lớp thực thể từ CSDL

Nếu đã có cấu trúc cho CSDL, bạn có thể dùng nó để tạo các lớp thực thể LINQ to SQL một cách nhanh chóng.

Các dễ dàng nhất để làm điều này là mở CSDL trong cửa sổ Server Explorer bên trong Visual Studio, chọn các table và view mà bạn muốn mô hình hóa, và kéo thả chúng lên trên của sổ LINQ to SQL designer.

 

Khi bạn thêm 2 bảng (Categories and Products) và 1 view (Invoices)  từ CSDL “Northwind” vào cửa sổ LINQ to SQL designer, bạn sẽ có thêm 3 lớp thực thể được tạo ra một cách tự động:

 

Dùng các lớp mô hình hóa dữ liệu ở trên, bạn có thể chạy tất cả các đoạn lệnh mẫu được một tả trong phần 1 của loạt bài này. Tôi không cần thêm bất kỳ đoạn code nào hay cấu hình để có thể thực hiện được các thao tác query, insert, update, delete và phân trang.

Cách đặt tên và ngữ pháp số nhiều

Một trong những thứ bạn đã nghe nhắc đến khi dung LINQ to SQL là nó có thể tự động chuyển tên bảng và cột thành dạng số nhiều khi tạo các lớp thực thể. Lấy ví dụ: Bảng “Products” trong ví dụ của chúng ta tạo ra lớp “Product”, cũng như bảng “Categories” tạo ra lớp “Category”. Cách đặt tên này giúp mô hình của bạn thống nhất với quy ước đặt tên trong .NET.

Nếu không thích tên lớp hay tên thuộc tính do trình designer sinh ra, bạn vẫn có thể sửa lại thành bất cứ tên nào bạn thích. Bạn có thể làm điều này bằng cách chỉnh sửa tên thực thể/thuộc tính bên trong trình thiết kế hoặc thông qua bảng thuộc tính.

 

Khả năng đặt tên cho các thực thể/thuộc tính/quan hệ khác với tên trong CSDL rất hữu dụng trong một số trường hợp, ví dụ:

1. Khi tên bảng/cột trong CSDL bị thay đổi. Bởi vì mô hình thực thể của bạn có thể có tên khác với tên trong CSDL, do vậy bạn có thể chỉ cần cập nhật lại các quy tắc ánh xạ mà không cần cập nhật chương trình hoặc các lệnh truy vấn để có thể dùng được tên mới.

2. Khi các thành phần bên trong CSDL được đặt tên không rõ ràng. Ví dụ: thay vì dùng “au_lname” và “au_fname” cho các tên thuộc tính của một lớp thực thể, bạn có thể đặt tên chúng thành “LastName” và “FirstName” trong lớp thực thể và viết các lệnh để dùng với nó (mà không cần đổi tên các cột trong CSDL).

Quan hệ giữa các thực thể

Khi bạn kéo thả các đối tượng từ Server Explorer lên trên cửa sổ LINQ to SQL designer, VS sẽ tự động xác định các mối quan hệ primary key/foreign key giữa các đối tượng, và tự động tạo các quan hệ mặc nhiên giữa các lớp thực thể khác nhau mà nó đã tạo. Ví dụ, khi bạn thêm cả hai bảng Products và Categories từ Northwind lên trên cửa sổ LINQ to SQL, bạn có thể thấy mội mối quan hệ một nhiều giữa chúng (được biểu diễn bằng một mũi tên trên của sổ soạn thảo):

Mối quan hệ trên sẽ làm lớp thực thể Product có thêm một thuộc tính là Category, bạn có thể dùng để truy cập vào thực thể Category của một Product. Nó cũng làm lớp Category có thêm thuộc tính “Products”, đây là một tập hợp cho phép bạn lấy ra tất cả các Product có trong Category đó.

Nếu bạn không thích cách mà trình thiết kế đã mô hình hóa hoặc đặt tên, bạn hoàn toàn có thể chỉnh sửa lại. Chỉ cần click lên mũi tên chỉ ra quan hệ trên của sổ soạn thảo và truy cập vào các thuộc tính của nó thông qua bảng thuộc tính để đổi tên, chỉnh sửa hoặc thậm chí xóa nó.

Delay/Lazy Loading

LINQ to SQL cho phép chỉ ra các thuộc tính của một thực thể sẽ được lấy về trước(prefetch) hay chỉ được lấy khi người dùng lần đầu truy cập (gọi là delay/lazy loading). Bạn có thể tùy biến các quy tắc prefetch/lazy load cho các thuộc tính trong thực thể bằng cách chọn thuộc tính hay quan hệ đó, và đặt lại giá trị cho thuộc tính “Delay Loaded” thành true hoặc false.

Tôi có thể cấu hình thuộc tính Picture để nó chỉ được nạp khi dùng đến bằng cách đặt thuộc tính Delay Loaded thành true:

Ghi chú: Thay vì cấu hình prefetch/delay load trên các thực thể, bạn cũng có thể đặt lại thông qua các lệnh khi bạn thực hiện các câu truy vấn LINQ trên lớp thực thể đó (tôi sẽ hướng dẫn cách làm điều này trong bài viết sau của loạt bài này).

Dùng các Stored Procedure

LINQ to SQL cho phép bạn có thể mô hình hóa các thủ tục lưu trữ như là các phương thức trong lớp DataContext. Ví dụ, cho rằng chúng ta đã định nghĩa một thủ tục đơn giản có tên SPROC như dưới đây để lấy về các thông tin sản phẩm dựa trên một CategoryID:

Tôi có thể dùng Server Explorer trong VS để kéo/thả thủ tục SPROC lên trên cửa sổ soạn thảo LINQ to SQL để có thể thêm một phương thức cho phép goi SPROC. Nếu tôi thả SPROC lên trên thực thể “Product”, LINQ to SQL designer sẽ khai báo SPROC để trả về một tập kết quả có kiểu IEnumerable <product></product>:

Sau đó tôi có thể dùng cú pháp LINQ to SQL hay gọi thẳng phương thức ở trên để lấy về các thực thể từ CSDL:

Dùng SPROCS để cập nhật/xóa,thêm dữ liệu

Mặc nhiên LINQ to SQL sẽ tự động tạo ra các biểu thức SQL phù hợp cho bạn mỗi khi muốn cập nhật/xóa/thêm dữ liệu. Ví dụ, nếu bạn viết mã LINQ to SQL như dưới đây để cập nhật một số giá trị trên một thực thể “Product”:

Mặc nhiên, LINQ to SQL sẽ tạo và thực thi phát biểu UPDATE tương ứng khi bạn xác nhận thay đổi (tôi sẽ nói thêm về vấn đề này trong những bài viết khác).

Bạn cũng có thể định nghĩa và dùng các thủ tục INSERT, UPDATE, DELETE nếu muốn. Để cấu hình, click lên một lớp thực thể trong cửa sổ LINQ to SQL và trong bảng thuộc tính, nhấn chuột lên trên nút “…” trên các giá trị Delete/Insert/Update, và chọn SPROC mà bạn đã định nghĩa.

Có một điều hay là những thay đổi ở trên hoàn toàn được thực hiện ở lớp ánh xạ LINQ to SQL – có nghĩa là tất cả những đoạn lệnh mà tôi đã viết trước đây đều có thể tiếp tục làm việc mà không cần thay đổi bất ký điều gì. Điều này giúp tránh phải thay đổi lại code ngay cả nếu sau này bạn muốn dùng một hàm SPROC tối ưu hơn sau này. 

Tổng kết

LINQ to SQL cung cấp một cách thức đơn giản, sáng sủa để mô hình hóa lớp dữ liệu trong ứng dụng của bạn. Môt khi bạn đã định nghĩa mô hình dữ liệu, bạn có thể thực hiện các câu truy vấn, thêm, cập nhật và xóa dữ liệu một cách dễ dàng và hiệu quả. 

Dùng trình thiết kế LINQ to SQL có sẵn trong Visual Studio và Visual Web Developer Express, bạn có thể tạo và quản lý mô hình dữ liệu cực kỳ nhanh. Trình LINQ to SQL designer cũng vô cùng mềm dẻo để bạn có thể tùy biến các hành vi mặc nhiên và ghi đè hoặc mở rộng hệ thống sao cho phù hợp với những yêu cầu cụ thể nào đó.

Trong những bài tiếp theo tôi sẽ dùng mô hình dữ liệu chúng ta đã tạo ra trong bài này để đào sau hơn vào việc truy vấn, thêm, cập nhật và xóa dữ liệu. Trong các bài viết về cập nhật, thêm, xóa tôi cũng sẽ thảo luận về cách thêm các đoạn lệnh để kiểm tra dữ liệu cũng như các quy tắc vào các lớp thực thể chúng ta đã định nghĩa ở trên.

Mike Taulty cũng có một số đoạn video rất hay về LINQ to SQL mà bạn nên xem tại đây. Chúng cung cấp một cách tuyệt vời để học bằng cách xem những người khác từng bước sử dụng LINQ to SQL.



BÌNH LUẬN:
Copyright © by ASP.NET VIETNAM
Contact us: ngothanhtung.it@gmail.com